كارستن نيبور ( مترجم : پرويز رجبى )
124
سفرنامه كارستن نيبور ( فارسى )
با يك شير و در درگاه a و a / پنج با يك حيوان يك شاخ بالدار و در b و b / پنج با يك حيوان يك شاخ ، كه تقريبا در همهء پلكانهاى خرابههاى [ صفهء تختجمشيد ] به چشم مىخورد ، ديده مىشود . در ديوار شمالى علاوه بر دو درگاه نه پنجره هم وجود دارد ، كه مسافرى ديگر ، باوجود دقت مشاهدهاى كه داشته است ، آنها را درگاههاى كوچكى انگاشته است . ظاهرا اين مسافر توجه نداشته است ، كه كف ساختمان به خاطر خاكى كه به كمك باد در اينجا جمع شده است ، تقريبا دو پا بالا آمده است . در سمت غربى و جنوبى و شرقى هم ، به اندازهء ديوار شمالى پنجرههاى كورى وجود دارد و در اين پنجرههاى كور سنگها به صورت يك طاقچه تراشيده شدهاند . احتمالا سقف اين ساختمانها پوشيده بوده است « 1 » و شايد در قسمت بالاى پنجره - هاى كور ، پنجرههايى باز وجود داشته است « 2 » ، كه به مرور آنها را خراب كردهاند و بردهاند . در قسمت جلو اين ساختمان دو ديوار قوى c و c / پنج به چشم مىخورد و ظاهرا در هركدام از اين ديوارها حيوان تنومند A / هفت كنده شده بود « 3 » . در درگاههاى اين ديوارها ( مانند درگاههاى اصلى بناهاى ديگر ) در هرجرز دو مرد نيزه بهدست بهچشم مىخورد . ظاهرا اين مردان نگهبان هستند « 4 » . جالب توجه
--> ( 1 ) . سقف اين تالار بر صد ستون ( ده رديف ده ستونى ) سنگى تكيه داشته است . تمام ستونها ريخته و خرد شدهاند . ما از پايههايى كه برجاى ماندهاند ، پى به صدستونى بودن اين تالار مىبريم . ( 2 ) . ظاهرا در بالاى 27 طاقچه ، تالار سوراخهايى به منظور تأمين نور بيشترى براى داخل تالار وجود داشته است . ( 3 ) . در دو طرف ايوان بزرگ تالار تختگاه ، كه در شمال تالار قرار دارد ، دو گاو عظيم الجثهء نگهبان وجود داشته است ( لوحهء 92 ) . سر تعميرشدهء گاو نگهبان شرقى ايوان در موزهء انستيتوى شرقى آمريكا نگهدارى مىشود . ( 4 ) . منظور نگهبانان پارسى ايوان است .